Geloof, genade, Bijbel

Geloof

Misschien is het beter om te spreken over ‘geloven’ in plaats van ‘geloof’. Geloven is een houding, een activiteit. Je probeert je als mens naar buiten te richten en je vertrouwt je toe aan God. Geloof is een daad van overgave of toevertrouwen.
Aan de ene kant zorgt dat voor een stevige basis onder je leven: je hoeft jezelf niet te redden, te bewijzen of te verdedigen. Je leeft immers in het vertrouwen dat een Ander je liefheeft en je niet laat vallen. Aan de andere kant leidt geloven ook tot onrust en confrontatie. Je vertrouwt je toe aan God, die confronterend, kritisch en uitdagend is. Geloven beweegt zich in de spanning tussen liefdevol aanvaard zijn en radicaal uitgedaagd worden.
Voor protestanten is geloven een persoonlijke zaak. Ieder mens staat vrij tegenover God en kan zich niet zomaar verschuilen in of achter de groep of de kerk. Vandaar dat een bewuste geloofskeuze en een engagement belangrijk zijn en er veel aandacht is voor het nadenken en spreken over wat het geloof inhoudt, betekent en van ons vraagt. Tegelijk geloof en leef je niet alleen: als mens en gelovige maak je deel uit van een gemeenschap en traditie en heb je elkaar ook nodig om je geloof te voeden en vorm te geven.

Genade

In het protestantisme leeft een diep besef dat mensen slechts kunnen leven van Gods genade. Genade is Gods liefde en welwillendheid jegens mensen en de wereld. Die genade hebben mensen nodig omdat ze falen en zelfgericht zijn, naast en ook in het goede dat ze doen. Protestanten zijn (in het ideale geval natuurlijk) mensen die hun dubbelheid, fouten en beperkingen beseffen en daarom zoeken om eerlijk en realistisch in het leven te staan. Zo’n realistische houding stemt niet tot wanhoop of gelatenheid – (‘het wordt toch niks allemaal’). Het geloof dat God met Jezus een nieuw begin heeft gemaakt en dat er vergeving bestaat, is een bron van hoop en vertrouwen. Daarom kun je je inzetten voor verandering van jezelf, je omgeving en de wereld — zonder je beter voor te doen en zonder het krampachtige gevoel dat jij het allemaal moet doen. Die verandering kan kort omschreven worden als leren om in liefde voor God en elkaar te leven. Al gelovend raak je verbonden met de Ander en de anderen. Dat is ook genade — je raakt verbonden, je staat er niet alleen voor, je wordt bemind en mag beminnen.

Bijbel

Bij dit geloven in Gods genade speelt de Bijbel een belangrijke rol voor protestanten. Het protestantisme is ook begonnen met een Bijbelse herontdekking van het evangelie (de blijde boodschap) van Gods genade. Die ontdekking kunnen mensen nog steeds opdoen wanneer ze persoonlijk of in groepsverband de Bijbel lezen of als in een kerkdienst de oude woorden worden uitgelegd. De Bijbel wordt in protestantse kring gelezen in het verlangen dat God door die oude woorden ook nu tot ons spreekt. Door de nadruk op de Bijbel als Gods levende woord blijft het protestantisme ook in beweging. De Bijbel is namelijk geen verzameling tijdloze waarheden. Het is een boek vol levende en sterke woorden die mensen aanspreken en aangrijpen. Het is het boek dat op allerlei manieren vertelt over God die mensen ontmoet en raakt en over wat die ontmoetingen met hen doen. Al lezend kan het in nieuwe tijden en nieuwe situaties steeds weer tot een ontmoeting met de God van de Bijbel komen – een ontmoeting die mensen levend maakt, confronteert en in beweging zet.